ชื่อ "บางปะอิน" มีประวัติสืบเนื่องมาจากสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี
           ครั้งสมเด็จพระเอกาทศรถยังดำรงตำแหน่งพระยายมเป็นพระมหาอุปราชอยู่นั้น
           ได้เสด็จทางเรือล่องตามลำน้ำเจ้าพระยา และเรือพระที่นั้งได้ถูกพายุพัดล่มลง
           สมเด็จพระเอกาทศรถทรงว่ายน้ำไปขึ้นเกาะกลางแม่น้ำ และได้ทรงพักกับชาวบ้าน
           ในระหว่างนั้นได้หญิงสาวชาวบ้านเป็นบริจาริกาคนหนึ่งชื่อ "อิน"
           จึงได้รับขนานนามว่าา "เกาะบางปะอิน" กล่าวคือเป็นบางที่สมเด็จพระเอกาทศรถ
           ทรงพบกับนางอิน ต่อมาบุตรของนางอินซึ่งเกิดจากสมเด็จพระเอกาทศรถ
           ได้สถาปนาครองราชย์สมบัติสืบต่อมาและทรงพระนามว่า "พระเจ้าปราสาททอง"
           ในราวปี พ.ศ.2175 และเนื่องจากพระเจ้าปราสาททอง ทรงพระราชสมภพที่
           เกาะบางปะอิน จึงได้สร้างวัดขึ้นตรงพระราชสมภพชื่อว่า "วัดชุมพลนิกายาราม"
           ทั้งได้โปรดให้ขุดสระใหญ่บริเวณเกาะกลาง และสร้างตำหนักไว้กลางน้ำ เพื่อใช้เป็น
           ที่ประทับครั้งเสด็จประพาส ตราบจนถึงสมัยรัชการที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
           ทรงโปรดให้สร้างพระที่นั้งแทนตำแหน่งเดิมชื่อ"พระที่นั้งไอสวรรย์ทิพย์อาสน์"
           ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในรัชกาลที่ 5
           ได้ทรงโปรดสร้างพระราชวังขึ้นในบริเวณเดียวกันเมื่อ พ.ศ.2415 แล้วเสร็จเมื่อ
           พ.ศ.2419 และเรียก"พระราชวังบางปะอิน"มาจนถึงทุกวัน